مطالعه فراتحلیلی ارزیابی بالینی اثرات عصاره‌های گیاهی بر روی اشکال رایج ریزش مو

تاریخ ارسال :۱۴ آبان ۱۳۹۳
ریکاپیل رپید (Ricapil Rapid) فومی است حاوی موادی با منشا طبیعی برای استفاده بر روی پوست سر. هدف استفاده از این فوم درمان رایج‌ترین اشکال ریزش مو مثل طاسی ارثی هورمونی آلوپسی (AGA)، تلوژن افلوویم (TE)، و آلوپسی آره‌آتا (AA) است.
 
نشریه پژوهش‌های دارویی اروپا                                                                            
جلد 18، 2010
کارلو کاندیانی (متخصص امور پزشکی و نظارتی)
آلساندرو بستتی (متخصص تحلیل آماری) 
میلان، ایتالیا

 

چکیده مقاله

ریکاپیل رپید  (Ricapil Rapid®) فومی است گیاهی جهت درمان رایج‌ترین اشکال ریزش مو مثل طاسی ارثی هورمونی آلوپسی AGA[1]، تلوژن افلوویم TE[2]، و آلوپسی آره‌آتا AA[3] . هدف این فوم توقف ریزش مو، تقویت مو و کمک به رشد مجدد مو از طریق ترمیم ساقه مو، سلول‌های پاپیلای پوستی[4]، و ایجاد شرایط مطلوب در ترمینال مو[5] می باشد.

در این پژوهش، چهار مطالعه بالینی در چهار مرکز بیماری‌های پوستی در ایتالیا انجام شده است، که نتایج امیدوارکننده‌ای در پی داشته است. بنابراین، سعی کردیم داده‌های این آزمایش‌ها را تطبیق داده و با استفاده از روش فراتحلیل نتایج به دست آمده را برای جامعه‌ای بزرگ‌تر از بیماران مبتلا به ریزش مو بررسی کنیم.

بر اساس نتایج به دست آمده برای مجموعه آزمایش‌ها، در دو بیماری TE و AA میزان موفقیت بعد از 1 تا 3 هفته استفاده از فوم بر روی پوست سر، به ترتیب 97% و 75% بوده است. در بیماری AGA، فعال‌سازی مجدد فولیکول‌های مو و رشد مجدد موی ترمینال در 49% از بیماران بعد از 4 تا 5 ماه مصرف تشخیص داده شده است، که کمتر از نصف دوره درمان AGA بوده است (مثلا، برای ماینوکسیدیل این دوره 12 ماه بوده است).

بنابراین، در آزمایش‌های آتی باید از میزان واقعی تاثیرگذاری محصولات برای درمان AGA استفاده کرد که در حال حاضر این میزان بسیار مثبت است، اما ظاهرا کمتر از مقدار واقعی برآورد شده است. در کل جمعیت 200 نفری مورد مطالعه که در فراتحلیل مورد بررسی قرار گرفته‌اند، 119 نفر (5/59%) در خصوص سه مورد مذکور پاسخ مثبت معنادار نشان داده‌اند (p<0.001). در هر نوع از ریزش مو، تفاوت معناداری (p<0.001) بین گروهی که به درمان پاسخ داده و گروه‌های فاقد پاسخ یا دارای پاسخ ضعیف، مشاهده شده است. میزان موفقیت درمان بسیار بالاتر از داده‌های گزارش شده در مطالعات قبلی برای اثر فوم (9 تا 20%) بوده است. نتایج مربوط به میزان تحمل و پذیرش فوم در بدن نتایج بسیار خوبی بوده‌اند. به نظر می‌رسد این محصول طبیعی می‌تواند در اشکال رایج ریزش مو مثل AGA، TE، و AA در مردان و زنان موثر و مفید بوده و نسبت مزایا به خطرات آن بسیار بالا باشد.

مقدمه

در پزشکی اصطلاحا به ریزش مو آلوپسی گفته می‌شود. آلوپسی به دو حالت تقسیم می‌شود: آلوپسی همراه با زخم[6] یا اسکار و آلوپسی بدون زخم. ویژگی آلوپسی همراه با اسکار از بین رفتن یا کم شدن فولیکول مو است (مثلا، در اثر مواد شیمیایی-فیزیکی، یا رشد غیر طبیعی بافت‌ها (تئوپلاسم)). در این حالت، بافت‌های فیبری جایگزین فولیکول‌های مو شده و ریزش مو شکل دائمی پیدا می‌کند. آلوپسی بدون اسکار شایع‌ترین نوع ریزش مو است که عوامل مختلفی از عوامل ارثی گرفته تا محیطی در ایجاد آن دخیل هستند. شایع‌ترین اشکال آن عبارتند از طاسی ارثی هورمونی (AGA)، تلوژن افلوویم (TE)، و طاسی منطقه‌ای یا آلوپسی آره‌آتا (AA).

AGA نوعی کاهش ارثی موها است که از اثر آندروژن‌ها بر روی فولیکول‌های مو در مردان و زنان مستعد از نظر ژنتیکی، ناشی می‌شود. فولیکول‌های مو کوچک‌تر می‌شود، و به این ترتیب موهای کوتاه‌ها و ریزتری ایجاد می‌شود که به خوبی پوست سر را نمی‌پوشانند. AGA مترادف با طاسی از نوع مردانه یا زنانه[7] است.

TE زمانی رخ می‌دهد که تعداد فولیکول‌های مو که در رشد مو تاثیر دارند تغییر پیدا کند. اگر این تعداد در مرحله تلوژن (فاز استراحت مو) به میزان چشم‌گیری کاهش پیدا کند، افزایش شدیدی در فولیکول‌های مو در مرحله تلوژن رخ می‌دهد. نتیجه این حالت ریزش مو در حالت تلوژن افلوویم (TE) است. عامل بروز TE شوک محیطی است که بر فولیکول‌های مو تاثیر می‌گذارد. TE کوتاه‌مدت معمولا در زنان با فاصله اندکی پس از زایمان رخ می‌دهد (آلوپسی بعد از زایمان). همچنین، واکسیناسیون، رژیم‌های غذایی سخت‌گیرانه، فشار روانی، آسیب‌های جسمی، عمل جراحی، مصرف برخی داروها مثل داروهای ضد افسردگی، می‌توان به بروز TE منجر شود.

AA سومین نوع شایع طاسی است. این نوع ریزش مو در حال حاضر نوعی بیماری خودایمن[8] محسوب می‌شود که در آن سیستم ایمنی خود فرد به فولیکول‌های مو حمله می‌کند.

فولیکول مو، ساقه مو، و غذه زیرپوستی واحد تولید چربی مو[9] (غدد سبابه) را تشکیل می‌دهند، که یک ساختار پویا و سه‌بعدی با خواص ویژه بیوشیمیایی، متابولیکی، و ایمنی است. بنابراین، این واحد منطقه‌ای با تعداد سلول زیاد ناشی از سلول‌های پایه را تشکیل می‌دهد، که می‌تواند با تعامل با قسمت‌های مخاطی و سلول‌های مزانشیمی خود را بازتولید کند. این واحد نقطه هدف هورمون‌ها است، اما از سوی دیگر نقطه ساخت هورمون‌ها از طریق آنزیم آروماتاز موضعی است. فعالیت فیزیولوژیک این واحد با کارکرد مواد ورودی شریانی رابطه بسیار نزدیکی دارد و از طریق سیستم گردش خون محلی با این مواد ارتباط پیدا می‌کند. مرحله آناژن (شروع رشد مو) در واقع با افزایش ترشح پوستی همراه است که به دلیل تغییر در سیستم عروقی پوست و شکل‌گیری رگ‌ها ایجاد می‌شود.

ریکاپیل رپید (Ricapil Rapid®) محصولی برای استفاده بر روی پوست سر است که از سه طریق بر اشکال شایع طاسی تاثیر می‌گذارد: توقف ریزش مو، تقویت مو، و افزایش رشد طبیعی مو. این فوم باید یک بار در روز، به مدت 3 تا 12 ماه بسته به نوع طاسی و نتیجه مطلوب، مصرف شود. میزان مصرف بسته به میزان ریزش مو تغییر می‌کند. (یک دوز برای منطقه ریزش مو، تا زمان رسیدن به مصرف 4 دوز در روز)

ریکاپیل رپید حاوی مواد طبیعی است که از عصاره 9 گیاه دارویی گرفته شده‌اند: Carthamus Tinctorius, Prunus Persica, Zingiber Officinalis, Panax Ginseng, Salvia Officinalis, Cuscuta Epithimum, Carum Petroselinum, Angelica Archangelica, Capsicum Annuum. انتخاب این مواد بر اساس نقاط هدف مختلف در واحد چربی‌ساز انجام شده است: (1) پایپلای پوستی: برای افزایش جریان خون و مواد مغذی، برای کاهش التهاب موضعی (Capsicum A., Carthamus T., Panax Ginseng, Zingiber, Angelica A.)؛ (2) ریشه مو: اثر آنتی‌اکسیدان، کاهش pH موضعی، کنترل رشد بیش از حد باکتری‌های محلی، بهبود رئولوژی غدد ترشح کننده چربی، و آب‌دهی (Panax Ginseng, Prunus P., Salvia, Zingiber, Carthamus T. Cuscuta E.)؛ (3) ساقه مو: مرطوب‌سازی، نرم کردن، و درخشش ساقه مو (Prunus P. Carthamus T., Carum P. Cuscuta E.

موسسه بهداشت زیست‌محیط و علم پزشکی پیشگیری چین، تحت مجوز وزارت بهداشت چین، احتمال بروز سوزش و تحریک موضعی در اثر مصرف این محصول را در انسان و حیوانات بررسی کرده است. هیچ گونه حساسیت نسبت به مواد یا نور یا اثر جهش ژنتیکی در اثر مصرف مشاهده نشده است.

بررسی میزان سمیت حاد در مصرف خوراکی مقدار DL50 بزرگ‌تر از 5 گرم بر کیلوگرم را نشان می‌دهد. آزمایش چندباره حساسیت و خارش پوستی بر روی پوست خرگوش‌ها هیچ گونه اثر منجر به حساسیت یا سوزش را نشان نمی‌‌دهد؛ آزمایش حساسیت چشمی بر روی خرگوش‌ها، بدون شستن چشم‌ها به مدت 24 ساعت، صرفا حساسیت اندکی را نشان می‌دهد. مطالعه بر روی تحمل پوست نسبت به این فوم بر روی 200 نفر هیچ گونه اثر نامطلوب پوستی را بعد از 2 ماه استفاده بر روی پوست سر نشان نداده است.

به علاوه، آزمایش بالینی بر روی 8,324 بیمار سرپایی مبتلا به آلوپسی، در سه گروه طاسی محدود، کامل، و معمول، به ترتیب نرخ اثربخشی 3/98%، 7/97%، و 1/94% را نشان می‌دهد.

با توجه به این موارد، و دسترسی به داده‌های حاصل از سه مطالعه بالینی در 4 مرکز پوست در ایتالیا با روش‌های یکسان، تصمیم گرفتیم نتایج این آزمایش‌ها را با یکی کردن داده‌ها یکسان‌سازی کنیم تا بتوان درباره اثرات محصول بر روی جامعه بزرگ‌تری از افراد تحت کنترل و مبتلا به طاسی نتیجه‌گیری کرد.

مواد و روش‌ها

دلیل اصلی انجام این فراتحلیل بررسی نتایج مطالعات قبلی با حجم نمونه کوچک و یکسان‌سازی این نتایج برای حجم نمونه بزرگ‌تر بوده است. به همین دلیل، تصمیم گرفتیم داده‌های به دست آمده را مجددا بر اساس مطالعات اولیه تحلیل کنیم. این تحلیل مجدد آماری را می‌توان بر اساس داده‌های موجود انجام داد. در این تحلیل از معیارهای مشابه برای لحاظ کردن داده‌ها، تعریف یکسان متغیرها، و مدل‌سازی جدید آماری استفاده می‌شود. با استفاده از این تحلیل تجمیعی می‌توان فرضیه‌های جدیدی را مطرح کرد و گروه‌های خاص فرعی، مثل گروه‌های سنی، را تحلیل نمود.

اهداف مطالعه

هدف اصلی این مطالعه عبارت است از بررسی این موضوع که آیا فرمولاسیون مورد مطالعه می‌تواند بر ریزش مو اثر قابل تشخیص داشته باشد و فولیکول‌ها را مجدد فعال سازد (مرحله آناژن) و در عین حال ریزش مو را کاملا متوقف سازد یا خیر.

طرح و نقشه کلی مطالعه

این آزمایش یک مطالعه ملی در چند مرکز بوده که بر روی بیمارانی با میزان‌های مختلف ریزش مو در اشکال شایع آن انجام گرفته است. بیمارانی که با معیارهای انجام مطالعه مطابقت داشته‌اند با استفاده از یک بار مصرف این محصول، برای مدت دست کم 3 ماه و حداکثر 12 ماه تحت درمان قرار گرفته‌اند (مدت متوسط درمان 4 تا 5 ماه).

کلیات روش آزمایش

فرمولاسیون یک بار در روز بر روی پوست سر مالیده شده و به آرامی ماساژ داده می‌شود. میزان کل محصول مورد استفاده در یک روز بر اساس میزان طاسی در هر فرد مشخص می‌شود (1 تا 2 دوز تا حداکثر 3 تا 4 دوز). قبل و بعد از پایان درمان، افراد توسط محققان بررسی شده‌ و هر ماه با گروه شاهد مقایسه شده‌اند. پارامترهای مورد بررسی عبارتند از بررسی مو با استفاده از میکروسکوپ، تعیین مرحله AGA با استفاده از مقیاس‌های همیلتون (برای مردان) و لودویگ (برای زنان). برای هر فرد، آزمایش‌های معمول بر روی ویژگی‌های شیمیایی خون انجام شده تا از تداخل سیستمی ناشی از مصرف محصول بر روی پوست سر جلوگیری شود.

جامعه مورد مطالعه

دویست نفر (121 مرد، 89 زن) به عنوان بیمار سرپایی در مطالعه شرکت داشتند. 224 نفر برای شرکت در مطالعه ثبت نام کردند، اما 24 نفر از آنها برای انجام معاینات بر اساس جدول زمانی مراجعه نکرده و به همین دلیل از آزمایش‌ها کنار گذاشته شدند.

معیارهای انتخاب

بیمارانی که برای مطالعه انتخاب شدند می‌بایست با این معیارها مطابقت می‌داشتند: ارائه رضایت‌نامه کتبی؛ افراد انتخابی از هر دو جنسیت و در سنین 12 تا 60 سال بودند؛ وجود ریزش مو در نوع AGA، AA، و TE به میزان‌های مختلف؛ عدم استفاده از روش‌های درمان سیستمی یا موضعی برای طاسی ظرف 6 ماه بعد از ورود به مطالعه؛ برای زنان دارای احتمال بارداری، این زنان نباید در دوران تحت مراقبت باشند و در دوره مطالعه باید از روش‌های پیشگیری موثر استفاده کنند. نتیجه آزمایش بارداری بر روی خون و ادرار برای این زنان باید قبل از شروع مطالعه منفی باشد.

معیارهای حذف

این افراد از مطالعه کنار گذاشته شدند: افراد فاقد رضایت‌نامه کتبی؛ زنان دارای احتمال بارداری و شیردهی؛ افراد تحت درمان سیستمی یا موضعی برای طاسی در فاصله شش ماه از شروع مطالعه؛ وجود حساسیت یا عدم تحمل مواد به کار رفته در محصول و/یا مواد مورد استفاده برای جذب یا ترقیق محصول؛ افراد دارای عوارض پزشکی بارز که می‌تواند در ارزیابی ایمنی و کارایی روش مورد آزمایش اختلال ایجاد کند.

مراحل مطالعه

شکل 1- مراحل مطالعه

معاینه و بررسی V1 V2 V3 V4 V5 V6 V7 V8 V9 V10 V11 V12 V13
ماه 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
رضایت‌نامه کتبی *                        
پوست‌نگاری (درموگرافی) *                        
معیارهای حذف و انتخاب *                        
تجویز و مصرف فوم تحت مطالعه *                        
ارزیابی بالینی * * * * * * * * * * * * *
ارزیابی کارایی فوم * * * * * * * * * * * * *
ارزیابی تحمل فوم * * * * * * * * * * * * *
اثرات نامطلوب * * * * * * * * * * * * *

متغیر اصلی کارایی ریکاپیل رپید

متغیر اصلی برای ارزیابی کارایی ریکاپیل رپید نمره مربوط به پاسخ بدن به روش درمان است که در آخرین معاینه و بررسی اندازه‌گیری می‌شود. این نمره به شکل زیر تعیین می‌شود:

  • 0- عدم رشد مجدد چشم‌گیر =نتیجه منفی: فاقد نتیجه
  • 1- مشاهده موهای ریز =نتیجه اولین تحریک بر روی فولیکل‌های غیر فعال: ضعیف
  • 2- رشد مجدد اولیه موهای ترمینال =خوب
  • 3- رشد مجدد موهای ترمینال =بسیار خوب

 

متغیر ایمنی

متغیر ایمنی مورد استفاده عبارت است از تحمل روش درمان که بر اساس پارامترهای زیر اندازه‌گیری می‌شود: خارش، تحریک، و حس سوزش.

روش‌های آماری

تحلیل تجمیعی در خصوص کارایی فوم بر روی جامعه هدف درمان (ITT) انجام گرفت، از جمله همه افراد گروه‌بندی شده به شکل تصادفی که درمان را شروع کرده و اندازه‌گیری متغیر اصلی کارایی فوم برای آنها سه ماه پس از درمان انجام گرفته است.

داده‌های جمعیتی و دیگر پارامترهای مهم برای مشخص کردن ویژگی‌های جامعه تحت مطالعه بررسی و جمع‌بندی گردیده است. متغیرهای توصیفی پیوسته به شکل میانگین، انحراف معیار، مقادیر حداقل و حداکثر ارائه شده‌اند، و متغیرهای توصیفی مربوط به دسته‌بندی به شکل فراوانی و درصد ارائه شده‌اند.

مقدار مبنا برای متغیر اصلی کارایی فوم میزان آلوپسی بوده که قبل از شروع درمان اندازه‌گیری شده است. تغییر میزان طاسی در مقایسه با میزان مبنا به شکل اثر قابل تشخیص فوم بر روی ریزش مو و نیز فعال‌سازی مجدد فولیکل اندازه‌گیری شده است. افرادی که به درمان پاسخ داده‌اند بر اساس نمرات توصیف شده قبلی مشخص شده‌اند. پاسخ به درمان با استفاده از آزمون مربع کای مورد تحلیل قرار گرفته است. میزان مستعد بودن افراد در شکل 2 نشان داده شده است.


شکل 2- میزان مستعد بودن افراد

توضیحات: (الف) مطالعه شماره 1 (بولونیا/دی‌استانیسلائو)؛ مطالعه شماره 2 (چیمنتی)؛ مطالعه شماره 3 (لوچرونی/گوری)؛ (ب) 224 نفر برای شرکت در مطالعه ثبت نام کرده‌اند؛ 24 نفر برای معاینه و کنترل مراجعه نکرده‌اند؛ تعداد افراد در تحلیل تجمیعی: 200 نفر

توضیحات: androgenetic enrolled: تعداد افرادی که برای درمان طاسی ارثی هورمونی ثبت نام کرده‌اند؛ Areata enrolled: تعداد افرادی که برای درمان طاسی منطقه‌ای ثبت‌نام کرده‌اند. Effluvium enrolled: تعداد افرادی که برای درمان تلوژن افلوویم ثبت نام کرده‌اند؛ androgenetic completed: تعداد افرادی که درمان طاسی ارثی هورمونی را تکمیل کرده‌اند؛ Areata enrolled: تعداد افرادی که درمان طاسی منطقه‌ای را تکمیل کرده‌اند. Effluvium enrolled: تعداد افرادی که درمان تلوژن افلوویم را تکمیل کرده‌اند pooled analysis: تحلیل تجمیعی.

بحث و نتایج تحقیق

تفاوت بین پاسخ‌ها قبل و بعد از درمان برای هر نوع از ریزش مو در جداول 1 و 2 و 3 نشان داده شده است.

برای تلوژن افلوویم، پاسخ به درمان (توقف ریزش مو و رویش مجدد اولیه/قابل توجه) در 97% موارد مشاهده شده است (p<0.001) (جدول 1). در طاسی منطقه‌ای، پاسخ به درمان در 75% موارد تحت مطالعه مشاهده شده است (p<0.001) (جدول 2).

در AGA، میزان موفقیت درمان (فعال‌سازی مجدد فولیکول مو و رویش مجدد موی ترمینال) برابر با 49% بوده است (p<0.001) که در جدول 3 مشاهده می‌شود. توصیه می‌شود برای درمان AGA دوره مصرف نسبت به دوره مصرف برای افراد تحت مطالعه (4-5 ماه) افزایش یابد (به10 تا 12 ماه برسد)، تا درمان تاثیرگذار بوده و رویش مجدد موی ترمینال مشاهده شود. بنابراین، نرخ مشاهده شده، که در همین حالت هم مثبت است، احتمالا کمتر از میزان واقعی برآورد شده است.

پاسخ تجمیعی به درمان در کل 200 نفر در شکل 3 نشان داده شده است. در بیشتر اشکال شایع ریزش مو، استفاده از محصول بر روی پوست سر باعث توقف ریزش مو، فعال‌سازی مجدد فولیکول، و رویش مجدد مو در 119 نفر از 200 نفر شده است (5/59%؛ نتایج تجمیعی).

جدول 1- تلوژن افلوویم – مقایسه بین پاسخ‌ها (آزمون مربع کای – سطح معناداری 05/0)

پاسخ تعداد مشاهده شده (N) تعداد مورد انتظار (N) باقیمانده
فاقد نتیجه 1 5/16 6/15-
ضعیف - - -

خوب +

خیلی خوب

32 5/16 5/15
جمع 33    

مربع کای=121/29؛ درجه آزادی = 2؛ p<0.001

 

جدول 2- طاسی منطقه‌ای – مقایسه بین پاسخ‌ها (آزمون مربع کای – سطح معناداری 05/0)

پاسخ تعداد مشاهده شده (N) تعداد مورد انتظار (N) باقیمانده
فاقد نتیجه 4 7/6 7/2-
ضعیف 1 7/6 7/2-

خوب +

خیلی خوب

15 7/6 3/8
جمع 20    

مربع کای=300/16؛ درجه آزادی = 2؛ p<0.001

 

جدول 3-پاسخ به درمان- طاسی ارثی هورمونی–مقایسه بین پاسخ‌ها (آزمون مربع کای – سطح معناداری 05/0)

پاسخ تعداد مشاهده شده (N) تعداد مورد انتظار (N) باقیمانده
فاقد نتیجه 45 0/49 0/4-
ضعیف 30 0/49 0/19-

خوب +

خیلی خوب

72 0/49 0/23
جمع 147    

مربع کای=490/18؛ درجه آزادی = 2؛ p<0.001

 

شکل 3- پاسخ به درمان – داده‌های تجمیعی

همان گونه که در جدول 4 دیده می‌شود، تفاوت بین پاسخ‌ها بعد از درمان از لحاظ آماری معنادار بوده است (p<0.001). پاسخ به درمان، بر اساس نوع ریزش مو در جدول 5 نشان داده شده است.

جدول 4- پاسخ به درمان – مقایسه بین پاسخ‌ها (آزمون مربع کای – سطح معناداری 05/0)

 

پاسخ

تعداد مشاهده شده (N)

تعداد مورد انتظار (N)

باقیمانده

فاقد نتیجه

50

7/66

7/16-

ضعیف

31

7/66

7/35-

خوب +

خیلی خوب

119

7/66

3/52

جمع

200

 

 

 

مربع کای=330/64؛ درجه آزادی = 2؛ p<0.001

 

جدول 5- پاسخ به درمان بر اساس نوع آلوپسی

آلوپسی

 

ارثی هورمونی (Androgenetic)

منطقه‌ای (Areata)

افلوویم (Effluvium)

پاسخ

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

فاقد نتیجه

45

61/30

4

00/20

1

03/3

ضعیف

30

41/20

1

00/5

-

-

خوب +

خیلی خوب

72

98/49

15

00/75

32

97/96

جمع

147

100

20

100

33

100

 

نتیجه‌گیری

ریزش مو در بیشتر موارد یک اختلال است، اما به شدت بر کیفیت زندگی فرد تاثیر می‌گذارد. بنابراین، در روش درمانی نه تنها باید مزایای احتمالی را در نظر گرفت بلکه همچنین باید به کاربردی بودن و میزان تحمل فوم نیز توجه داشت.

گرایش‌های روان‌شناختی بسیاری از افراد به گونه‌‌ای است که باعث استفاده از داروهایی می‌شود که عملا خطرات‌شان بیشتر از فوایدشان است. جستجو برای یافتن محصولاتی با خطر و عوارض جانبی ناچیز، و اثرگذاری موضعی و سیستمی بالا بر ریزش و رویش مجدد مو، سابقه‌ای طولانی دارد.

بسیاری از محصولات در این زمینه خود را اثرگذار معرفی می‌کنند، اما مستندات بالینی در این زمینه، به جز برای داروهایی مثل ماینوکسیدیل و فیناستراید، در دسترس نیست. در برخی مواقع، تنها مبنای ادعای اثربخش بودن دارو، پرسش‌نامه‌های رضایت‌مندی ذهنی مشتریان است که  پزشکان یا متخصصان پوست در آن نقشی ندارند. در تحلیل جامعی که در این مقاله ارائه شده است، داده‌های مربوط به 200 بیمار که به طور کامل در آزمایش‌های چهار مرکز پوست ایتالیا شرکت کرده‌اند، مورد ارزیابی قرار گرفته است.

در خصوص تلوژن فلوویم (TE)، توقف ریزش مو و رویش مجدد اولیه در 97% موارد (p<0.001) در یک ماه اول مشاهده شده است. در طاسی منطقه‌ای (AA) موارد پاسخ به درمان (یعنی توقف ریزش و رویش مجدد اولیه) 75% درصد بوده است (p<0.001). در طاسی ارثی هورمونی (AGA)، در 49% از افراد، فعال‌سازی فولیکول یا رویش مجدد مو در سطح معنادار (p<0.001) در مقایسه با گروه‌های فاقد نتیجه یا دارای نتیجه ضعیف مشاهده شده است (استفاده از محصول به مدت 4 تا 5 ماه). تحلیل تجمیعی بر روی همه 200 نفر، تفاوت معناداری را (p<0.001) بین گروه‌های پاسخ دهنده به درمان (5/59%) و گروه‌های فاقد نتیجه (25%) و پاسخ ضعیف (5/15%) نشان داده است. درصد مرحله تلوژن قبل و بعد از درمان در بیماران AGA از 35% به 27% تغییر پیدا کرده است (%23-).

مقدار اثر دارونما بر روی ریزش مو، که با استفاده از برون‌یابی بر روی داده‌های پژوهش‌های قبلی در زمینه داروهایی مثل ماینوکسیدیل به دست آمده است، بین 9% تا 20% بعد از 24 تا 48 هفته درمان، متغیر است؛ درصد موفقیت در درمان AGA برای مصرف موضعی ماینوکسیدیل5% بعد از 48 هفته مصرف، 28% بوده است. ماینوکسیدیل 3% در درمان طاسی منطقه‌ای مزمن کارایی نداشته است. میزان واقعی موفقیت محصول مورد ارزیابی در درمان AGA احتمالا با افزایش دوره مصرف بیشتر خواهد شد (4 تا 5 ماه در مقایسه با 12 ماه مصرف ماینوکسیدیل).

بنابراین باید بر اهمیت دوره مصرف مداوم و مناسب تاکید کرد. در مجموع، با توجه به نتایج این فراتحلیل، می‌توان گفت مصرف این محصول بر روی پوست سر می‌تواند به موفقیتی تا حدود 97% در درمان ریزش مو منجر شود، که در آن تفاوت معناداری بین گروه‌های پاسخ دهنده به درمان و گروه‌های فاقد نتیجه یا دارای پاسخ ضعیف مشاهده می‌شود. در همه انواع آلوپسی، میزان موفقیت گزارش شده بسیار بالاتر از میزان اثر دارونما بوده و در مقایسه با داروهایی مثل ماینوکسیدیل 5% به نتایجی بهتر منجر می‌شود.

در حین مصرف این محصول، میزان تحمل در سطح بالایی بوده است. تنها مواردی نادر از خارش موقت یا التهاب پوستی در شروع استفاده از محصول مشاهده شده است. همچنین، میزان پذیرش محصول به دلیل ویژگی‌های کاربردی و زیبای آن در سطح بسیار خوبی قرار داشته است.

در کنار فرمولاسیون مورد بررسی، در حال حاضر از یک فناوری پیشرفته‌تر استفاده می‌شود که ماساژ مکانیکی را بر روی پوست سر در حین مصرف فوم انجام می‌دهد تا سرعت نفود مواد داخل محصول در لایه‌های پوستی و فولیکول‌های مو بیشتر شود. در مجموع، با توجه به نتایج این تحلیل جامع، می‌توان گفت این محصول در بیشتر اشکال شایع ریزش مو مثل AGA، TE، و AA در زنان و مردان اثربخش است و نسبت مزایا به خطرات آن در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد.

--------------------------------------------------------------------------

[1] Androgenic alopecia

[2] Telogen effluvium

[3] Alopecia areata

[4] Dermal papilla

[5] Terminal hair

[6] Cicatricial

[7] Pattern baldness

[8] Autoimmune

[9] Pilosebaceous 

 

مطالعه فراتحلیلی ارزیابی بالینی اثرات عصاره‌های گیاهی بر روی اشکال رایج ریزش مو